Meelopen met het verkeer: eigen schuld voetganger bij verkeersongeluk

Rechtbank Noord-Holland 5 januari 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:2391

In het kort

• Een snorfiets reed in het donker en de regen op het fietspad een voetganger aan. De voetganger overleed.
• De rechtbank verwerpt het beroep op overmacht van de snorfietser. Zij had op een voetganger zonder verlichting moeten rekenen.
• De voetganger draagt 15% bij aan het ongeval, onder meer omdat hij met het verkeer mee liep. Na een billijkheidscorrectie vergoedt zijn verzekeraar 20% van de schade.

Ongeluk op het fietspad tussen voetganger en snorfietser

Op 16 januari 2022 vond rond 18:20 uur een ongeval plaats. Het was donker en het regende. Een snorfiets reed over het fietspad. Een voetganger liep aan de rechterzijde van hetzelfde fietspad. De snorfiets reed tegen de voetganger aan en de voetganger is overleden.

De snorfietser start een deelgeschil. Zij doet een beroep op overmacht en vraagt een verklaring voor recht dat de overleden voetganger gehouden is haar schade te vergoeden.

Voertuigonderzoek

Uit het voertuigonderzoek blijkt dat de snorfiets is opgevoerd. Hij kon 53 km/u rijden in plaats van 25 km/u. Daarnaast functioneerde de voorrem niet goed. Niet vastgesteld is dat de snorfiets tijdens het ongeval harder dan 25 km/u reed. De bestuurster heeft niet geremd en is niet uitgeweken.

Letsel bij de bestuurster

De bestuurster is 17 jaar. Door de aanrijding heeft zij aangezichtsfracturen, ernstig tandletsel en psychische klachten. Zij is niet verzekerd voor haar schade.

Is er sprake van overmacht?

De snorfietser beroept zich op overmacht. De voetganger was volgens haar niet zichtbaar door zijn donkere kleding, het ontbreken van verlichting en het donkere fietspad. Zij stelt dat zij hem daar niet hoefde te verwachten en dat hij aan de andere kant, in de berm of via een andere route had kunnen lopen.

De rechtbank verwerpt het beroep op overmacht. Daarvoor zou de bestuurster geen enkel verwijt mogen treffen. Volgens de rechtbank had zij:

• op het fietspad rekening moeten houden met langzamere weggebruikers, waaronder voetgangers zonder verlichting (r.o. 4.6);
• haar snelheid en oplettendheid moeten aanpassen aan de duisternis en de regen;
• met haar eigen verlichting op de voetganger moeten kunnen anticiperen.

De politiefoto's waarop een donker geklede persoon nauwelijks zichtbaar was, overtuigen de rechtbank onvoldoende. Daarbij is geen rekening gehouden met de verlichting van de snorfiets. Die is zo ontworpen dat de weg te overzien is en dat bij oplettend verkeersgedrag op obstakels geanticipeerd kan worden.

Causaliteitsafweging en billijkheidscorrectie

In welke mate hebben het handelen van de overledene en het rijgedrag van de bestuurster bijgedragen aan het ongeval?

Verwijt aan de snorfietser

1. Onvoldoende geanticipeerd op andere weggebruikers. Het was donker en het regende. Dat zij reed op een snorfiets met een slecht werkende rem, leidt niet tot een hogere mate van aansprakelijkheid. Uit het onderzoek ter plaatse bleek immers dat zij helemaal niet heeft geremd of is uitgeweken.

2. Opgevoerde snorfiets. Niet is komen vast te staan dat zij ten tijde van het ongeval harder dan 25 km/u reed.

Kortom: kijk goed wat je kunt bewijzen.

Wat kan de voetganger worden verweten?

1. Niet goed zichtbaar. Donkere kleding op een vrij donker fietspad, zonder verlichting.

2. Hij liep met het verkeer mee.

De rechtbank overweegt letterlijk:

Daarbij liep [de overledene] 'met het verkeer mee' in plaats van 'tegen het verkeer in', waardoor hij zelf niet kon anticiperen op het verkeer dat hem van achteren naderde.

Oordeel rechtbank

De rechtbank vindt dat beide verkeersdeelnemers hebben bijgedragen aan het ongeval. De bestuurster voor 85%: zij anticipeerde onvoldoende op andere weggebruikers en heeft helemaal niet geremd of uitgeweken. De voetganger voor 15%: hij was slecht zichtbaar en liep met het verkeer mee, waardoor hij niet kon anticiperen op achteropkomend verkeer.

De gebrekkige rem verhoogt haar aandeel niet, omdat zij niet heeft geremd. Ook het opvoeren telt niet extra mee, omdat een snelheid boven 25 km/u niet is bewezen.

Vervolgens past de rechtbank een billijkheidscorrectie van 5% toe vanwege haar jonge leeftijd, het ernstige letsel, de studievertraging en het ontbreken van volledige verzekeringsdekking voor haar eigen schade. Daardoor moet Unigarant, de aansprakelijkheidsverzekeraar van de voetganger, 20% van de schade vergoeden. De overige 80% blijft voor eigen rekening van de snorfietser.

‍